Iron Fist: Όταν η πολιτική ορθότητα παίρνει ναρκωτικά

 

Πληροφορηθήκαμε από αυτό το βίντεο, ότι όχι μόνο τα πρώτα έξι επεισόδια του Iron Fist είναι διαθέσιμα για τους κριτικούς, αλλά και ότι οι κριτικές δεν είναι αρκετά καλές. Στο Rotten Tomatoes, τη στιγμή που γράφεται το παρόν άρθρο έχει ένα εντυπωσιακό 14%, όταν και οι τρεις προηγούμενες σειρές της Marvel που θα οδηγήσουν στο Defenders θεωρήθηκαν από τους περισσότερους πολύ καλές. Βέβαια αντίστοιχα και οι ταινίες της Marvel που οδήγησαν στο Avengers είχαν την αποτυχία του Captain America: The First Avenger (όχι βεβαίως εμπορική αποτυχία, απλά συγκριτικά κρίθηκε χειρότερο). Υπάρχει πάντα η περίπτωση να νομίζεις ότι τα έχεις κάνει όλα σωστά και να έχεις μια αποτυχία. Και όσο καταπληκτικός και αν μοιάζει ο κόσμος της Marvel στο Netflix (σε σημείο που πολλοί δεν ενδιαφέρονται για το αν και πότε θα ενωθεί οργανικά με τις ταινίες), μπορεί η μία από τις τέσσερις να μην είναι καλή σειρά. Υπάρχει άλλωστε και η - ομολογουμένως όχι τόσο καλή όσο η πρώτη- δεύτερη σεζόν του Daredevil, για να μας το υπενθυμίζει.


Σύμφωνα με το βίντεο, οι κακές κριτικές εστιάζουν στο ότι ο Iron Fist δεν είναι ασιάτης. Με μια μικρή έρευνα, μάλλον αυτή η ερμηνεία είναι εν μέρη υπερβολική, αλλά βασίζεται σε μια αλήθεια: Αρκετοί εστιάζουν στο γεγονός ότι μέσα σε έξι επεισόδια, δεν γίνεται βασικά τίποτα και ότι ο Φιν Τζόουνς δεν είναι κατάλληλος για το ρόλο, αλλά και το ότι οι κριτικές είναι τόσο άσχημες είναι λίγο "ύποπτο", τόσο γιατί πολύ δύσκολα η Marvel θα έβγαζε κάτι τουλάχιστον κάτω του μετρίου, αλλά και γιατί υπήρξε αρκετός σαματάς για το ότι ο πρωταγωνιστής δεν είναι Ασιάτης ή Ασιάτης Αμερικάνος. Μάλιστα, όταν το casting επισημοποιήθηκε, ακόμα και "επίσημοι" εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους. Θεωρήθηκε μια χαμένη ευκαιρία από τη Marvel, να έχει τον πρώτο της πρωταγωνιστή ασιατικής καταγωγής και ότι ο Iron Fist είναι ένας στερεοτυπικός λευκός μεσσίας, ενώ ως Ασιάτης θα παρείχε καλύτερη "επικοινωνία" με όσα παρουσιάζει η σειρά. Κάτι παρόμοιο έγινε και πριν ανακοινωθεί το casting για τον Peter Parker, όπου πολλοί ζητάγανε ένα μαύρο Spider-Man - όπως είναι και στη νεώτερη εκδοχή του με τον Miles Morales. Όπως βλέπουμε όμως εδώ, μιλάμε για δύο διαφορετικούς χαρακτήρες.


"Diversity" στα comics της Marvel link

Ας αρχίσουμε από τα εύκολα: Ο Danny Rand είναι ένα λευκό ξανθό πλουσιόπαιδο που χάνει την οικογένειά του στο Θιβέτ, και βρίσκει την μυστική πόλη K'un - Lun, στην οποία εκπαιδεύεται ως Iron Fist, δαμάζοντας τον δράκο Shou-Lao τον Απέθαντο. Η μαγική αυτή πόλη, δεν δέχεται μόνο Ασιάτες. Το να είναι λευκός, του δίνει ένα τόνο οριενταλισμού από τη μία, δείχνει όμως και ένα ξένο να προσπαθεί να κατανοήσει μη γηγενείς πολιτισμούς. Το να είναι Ασιάτης αντίθετα, θα πρόσθετε την ένωση με τις ρίζες του γηγενή πολιτισμού. Θα μπορούσε κάποιος να πει, ότι τη πρώτη περίπτωση την έχουμε δει στο Daredevil σε ένα βαθμό, οπότε θα προκαλούσε περισσότερη ποικιλία η υλοποίηση της δεύτερης. Τώρα, για να είσαι λευκός μεσσίας πρέπει να μετράς το κάτι τις, και ο Iron Fist ποτέ δεν τα κατάφερνε με τις πωλήσεις, άρα και δεν εμφανιζόταν ποτέ στο κέντρο ιστοριών που καθόριζαν το αν θα υπάρχει αύριο. Κάποια στιγμή το comic ενώθηκε με το Luke Cage, που ούτε αυτό τα πήγαινε πολύ καλά και υπήρξε μια ανέλπιστη χημεία, αλλά μέχρι εκεί. Η καλύτερη στιγμή του χαρακτήρα ήταν στο "Immortal Iron Fist", που κυκλοφορούσε από το 2006 έως το 2009, αλλά και πάλι δεν μπήκε μάλλον καμία φορά ούτε στο top 50 των μηνιαίων πωλήσεων. Άρα παρόλο που το origin του χαρακτήρα δίνει στοιχεία που παραπέμπουν σε κάποιου είδους μεσσία, στη πράξη δεν είχε κανένα αντίκτυπο. 


Το να αλλάζουν οι χαρακτήρες φυλές ή φύλο, είναι κάτι που έχουμε δει αρκετές φορές. Έτσι και αλλιώς οι περισσότεροι χαρακτήρες, δημιουργήθηκαν μεταξύ των δεκαετιών '40 και '60, από λευκούς άνδρες ανταποκρινόμενοι σε επίσης λευκά αγόρια των αντίστοιχων δεκαετιών. Οι γυναίκες επίσης το καιρό εκείνο, είχαν δεύτερους ρόλους, κυρίως ως κάποιο ερωτικό ενδιαφέρον για τον πρωταγωνιστή. Άρα έχοντας αυτό στο μυαλό, δεν έχει καμία σημασία, ή μάλλον και καλύτερα κάποιοι χαρακτήρες να αλλάζουν φυλή και φύλο.



Για κάποιους από την άλλη, είναι πολύ σημαντικό να τα διατηρούν. Ο Magneto είναι επιζών του ολοκαυτώματος οπότε δεν μπορεί να μην είναι Εβραίος. Ο Luke Cage είναι ένας μαύρος χαρακτήρας με άθραυστο δέρμα που κατηγορήθηκε άδικα για εγκλήματα που δεν είχε κάνει, και ο συμβολισμός αποτυπώθηκε τέλεια στην ομώνυμη σειρά, κάνοντας έντονους παραλληλισμούς με σημερινά γεγονότα. Δεν μπορείς να αλλάξεις τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών χωρίς να αλλάξεις όλη τη φυσιολογία του χαρακτήρα. Σε αυτό τον τόνο, ο Ίντρις Έλμπα έδωσε μια καταπληκτική ερμηνεία ως Heimdall στο Thor, και τότε πολλοί φωνάζανε ότι δεν γίνεται να χαλάς τη Σκανδιναβική μυθολογία. Βέβαια η Marvel για να μην προσβάλει τις "πραγματικές" θρησκείες άλλαξε το origin των χαρακτήρων της Asgard λέγοντας ότι είναι εξωγήινοι που λατρεύτηκαν ως θεοί (όσοι θεωρούν τους εαυτούς τους άριους, συνήθως πιστεύουν ότι έχουν μυθολογική ή/και εξωγήινη προέλευση, οπότε θα έπρεπε να τους αρέσει). Όπως έγινε και με την Ancient One στο πρόσφατο Doctor Strange, για να μην προσβληθούν ούτε οι Κινέζοι, ούτε οι Θηβετιανοί (που είναι βέβαια, πιο πολύπλοκη ιστορία). Προφανώς σε τέτοιες δραστικές αλλαγές, οι παραγωγοί κοιτάζουν τουλάχιστον η ερμηνεία να είναι αποστομωτική.


Ο Iron Fist λοιπόν, είναι ένας χαρακτήρας που μάλλον πέφτει στη πρώτη κατηγορία, δεν έχει τόση σημασία δηλαδή το από που κατάγεται. Αλλά εδώ έρχεται και το παράδοξο, θεωρήθηκε στερεοτυπικό από τη Marvel να αφήσει το λευκό αγόρι να λιανίζει κόσμο κάνοντας Kung Fu, και ότι δεν τολμήσανε να διορθώσουν αυτό το λάθος. Δεν θα ήταν όμως ακόμα πιο στερεοτυπικό να έχει ένα Ασιάτη να κάνει Kung Fu; Θα ήταν σαν να έχει ένα μαύρο να έχει μεγάλο πουλί να είναι γκάνγκστερ, ή έναν Έλληνα να πίνει φραπεδούμπα και να βαριέται να δουλέψει. Η Marvel και οι παραγωγοί της σειράς μπορεί να αποφάσισαν ότι ο Danny Rand θα είναι λευκός γιατί θέλανε να κρατήσουν το πρωτότυπο, ή θεωρούν τους εαυτούς τους άριους, ή γιατί ο Φιν Τζόουνς είχε καλύτερο μάνατζερ, ή γιατί έγραφε καλύτερα στο φακό, ή γιατί είναι πιο φθηνός, ή για χίλιους άλλους λόγους και συνδυασμούς αυτών, ή και όλους μαζί αλλά καμία σημασία δεν έχει.


Στη τελική, μπορεί το Iron Fist να είναι πατάτα. Αλλά μόνο γιατί θα είναι μια άσχημη σειρά στη μορφή και το περιεχόμενο. Εκτός αν η σειρά γελοιοποιεί τους Ασιάτες και την κουλτούρα τους, καλό είναι να μην κυνηγάμε χίμαιρες σε φανταστικές ιστορίες όταν δεν υπάρχει προφανής λόγος και ας επικεντρωθούμε στους πραγματικούς διαχωρισμούς ανθρώπων σε καταγωγή, φύλο ή σεξουαλικό προσανατολισμό, που συμβαίνουν καθημερινά δίπλα μας. Και όσο και αν είναι θετικό το να υπάρχει εμφανής, όχι βεβιασμένη ποικιλία, καλύτερα να προσπαθούμε να απολαύσουμε κάτι για αυτό που είναι και όχι για αυτό που θα θέλαμε να είναι, μιας και αν θέλουμε με το στανιό να δούμε κάτι στραβό, θα το βρούμε πολύ εύκολα. Έτσι και αλλιώς το αν υπάρχει "diversity" στο σινεμά και τη τηλεόραση, δεν θα αλλάξει ριζικά το αν υπάρχει "diversity" στη ζωή μας.